Niska emisja


 
Niska emisja czyli zanieczyszczenie powietrza ma wpływ na zdrowie ludzi, powodując schorzenia układu oddechowego i krwionośnego. Największy wpływ zanieczyszczeń powietrza na ludzki organizm obserwuje się w rejonach zurbanizowanych. Najbardziej narażone są grupy wrażliwe, tj. dzieci, osoby starsze oraz ludzie z chorobami dróg oddechowych.

Problemy zdrowotne spowodowane narażeniem na zanieczyszczenia powietrza powodują zwiększone koszty opieki zdrowotnej. Wydatki ponoszone każdego roku na leczenie chorób związanych z zanieczyszczeniami powietrza są przenoszone ostatecznie na obywateli, pracodawców i budżet państwa.

Emisja to uwalnianie substancji lub energii w różnych postaciach do środowiska: do powietrza, wód, gleby, biosfery.
Niska emisja to termin wprowadzony dla identyfikacji zanieczyszczenia dolnej troposfery ze źródeł nie przekraczających wysokości 50 m. Podstawowym źródłem niskiej emisji w Polsce są paleniska domowe oraz motoryzacja w miastach.

Do substancji zanieczyszczających atmosferę zaliczyć należy m.in.:
– dwutlenek siarki (SO2)
– tlenki azotu (NOX)
– tlenek węgla (CO)
– zanieczyszczenia pyłowe.

Spośród pyłów szczególnie groźne dla zdrowia są jego drobne cząstki o średnicy poniżej
10 µm – tzw. pył PM10.
Składnikami tego pyłu może być np: arsen, kadm, nikiel i niektóre wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, w tym benzo(a)piren, które są substancjami mutagennymi i rakotwórczymi.
Zanieczyszczenia, które dostają się do powietrza i pozostają w nim niezmienione to tzw. zanieczyszczenia pierwotne. Niestety, między składnikami atmosfery a zanieczyszczeniami zachodzą reakcje chemiczne i procesy fizyczne, w wyniku których powstają wtórne zanieczyszczenia, często groźniejsze od pierwotnych. Na przykład: bezwonny i bezbarwny tlenek azotu czy brunatny, duszący dwutlenek azotu mogą utleniać się do pięciotlenku azotu, a ten w obecności pary wodnej tworzy kwas azotowy. Dwutlenek siarki powstaje w wyniku spalania paliw zanieczyszczonych siarką. Jest bezbarwnym i silnie toksycznym, duszącym gazem utrzymującym się w powietrzu przez 2−3 dni. W tym czasie utlenia się do trójtlenku, a następnie reaguje z parą wodną, tworząc kwas siarkowy:

2SO2 O2 → 2SO3
SO3 H2O → H2SO4

 Kwas siarkowy i azotowy są składnikami kwaśnych opadów niszczących roślinność i glebę.
Zanieczyszczenia powietrza wynikające z niskiej emisji generują olbrzymie ryzyko dla zdrowia. Według szacunków Komisji Europejskiej z powodu zanieczyszczenia powietrza każdego roku przedwcześnie umiera ok. 43 tys. Mieszkańców. Polski. Dla porównania: każdego roku w wypadkach drogowych w naszym kraju ginie 3300 osób. Oddychanie smogiem jest szczególnie niebezpieczne dla dzieci, osób starszych oraz kobiet w ciąży.

Problemy zdrowotne, do których powstania przyczynia się niska emisja,  zanieczyszczenie powietrza:

Choroby układu oddechowego
zapalenie błony śluzowej jamy nosowej i gardła
chroniczny kaszel
przewlekłe zapalenie oskrzeli
przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
astma oskrzelowa
rozedma płuc
niewydolność oddechowa

Choroby układu krążenia
nadciśnienie tętnicze
miażdżyca tętnic
zawał mięśnia sercowego
zaburzenie rytmu serca
niewydolność serca

Choroby układu nerwowego
bóle głowy
bezsenność
problemy z koncentracją
zaburzenia depresyjne
szybszy rozwój demencji

Zaburzenia przebiegu ciąży
problemy z zajściem w ciążę
przedwczesne porody
zmniejszenie obwodu główki, masy urodzeniowej dziecka oraz ilorazu
jego inteligencji
zwiększona śmiertelność niemowląt

Inne schorzenia
alergie
choroby oczu, np. zapalenie spojówek
choroby skóry
nowotwory!

Choroby powodowane zanieczyszczeniem powietrza

Oddziaływanie gazów i pyłów na układ sercowo-naczyniowy może objawiać się występowaniem choroby niedokrwiennej serca, miażdżycy naczyń wieńcowych, kardiomiopatii, zaburzeniami rytmu i przewodnictwa, nadciśnieniem tętniczym. Dzieje się to w mechanizmie stresu oksydacyjnego i tworzenia wolnych rodników, które inicjują procesy zapalne, aktywują układ krzepnięcia krwi oraz prowadzą do dysfunkcji układu autonomicznego. Najważniejszą rolę odgrywa pył PM2,5 czyli pył z cząsteczkami o średnicy nie większej niż 2,5 mikrometra. Cząstki te mogą docierać nie tylko do najgłębszych partii płuc, ale także przenikać do krwi. Co gorsza, w skład frakcji PM2,5 mogą wchodzić metale ciężkie, w tym bardzo toksyczne (np. rtęć), także rakotwórcze i mutogenne (np. wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne WWA), ich pochodne oraz bardzo szkodliwe związki z grupy dioksyn. Z tych powodów PM2,5 może wręcz zrujnować ludzki krwioobieg, a WHO uznaje ją za najbardziej niebezpieczną frakcję wśród zanieczyszczeń powietrza. Z badań wynika dość wyraźny związek między okresami o podwyższonym poziomie zanieczyszczenia powietrza, a zwiększonymi problemami z układem krążenia: wzrostem ciśnienia tętniczego, bólami w klatce piersiowej, kurczami naczyń wieńcowych. W
związku z tak silnym, negatywnym wpływem PM2,5 na zdrowie i życie ludzkie, nawet podczas krótkoterminowej ekspozycji na te zanieczyszczenia pyłowe, WHO wydało zalecenia z dopuszczalnymi stężeniami dobowymi: 25 μg/m3. Tymczasem ta norma jest regularnie przekraczana w bardzo wielu regionach Polski – dobowe stężenia wynoszą 120–160 μg/m3, czyli 6–8 krotnie przewyższają zalecenia WHO.

Nadciśnienie tętnicze
Niska emisja bardzo negatywnie wpływa na nadciśnienie. Badanie przeprowadzone na 3700 ochotnikach w wieku 35–83 lat wykazało, iż wzrost dwutlenku azotu (NO2) o 10 μg/m3, spowodowany większym ruchem drogowym, dawał w efekcie wzrost ciśnienia skurczowego krwi o 1,4 mmHg. To zjawisko było wyższe u osób, które już cierpiały na choroby sercowo-naczyniowe. W innych badaniach  dowiedziono, iż wzrost NO2 o 10 μg/m3 powodował wzrost ciśnienia skurczowego aż o 11,22 mmHg. Reakcja jest bardzo szybka – wykazano, że ekspozycja na spaliny z silników Diesla po 30 minutach dawała skok ciśnienia skurczowego o 3,8 mmHg, a po 60 minutach – o 5,1 mmHg. Większość badań wskazuje, że  krótkoterminowa ekspozycja na zanieczyszczenia powietrza spowodowane niską emisją, może powodować zgony z powodu chorób układu naczyniowo-sercowego lub: zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca, udar mózgu!
2,5 µm lub mniej wynosi średnica cząstek, które wpływają na układ sercowo-naczyniowy

Choroby / układ oddechowy
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
Charakteryzuje się nieodwracalną obturacją dróg oddechowych na skutek nadmiernej reakcji zapalnej oskrzeli i płuc w odpowiedzi na czynniki drażniące. Może to być dym tytoniowy, ale także zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego pyłami i gazami, powstającymi w wyniku spalania ropy i węgla, czyli tzw. niską emisją. Szczególnie szkodliwe działanie na układ oddechowy wykazują dwutlenek siarki (SO2), tlenki azotu (NOX) i ozon (O3). Bardzo niebezpieczny jest pył zawieszony (PM), będący mieszaniną aerozoli i drobnych cząstek stałych. Badania epidemiologiczne pokazują, że nie ma bezpiecznego stężenia progowego dla PM co oznacza, że każda ich ilość może wywołać negatywne skutki zdrowotne. Zaostrzenia przebiegu POChP są najczęstsze jesienią i zimą, czyli w okresach częstego występowania infekcji układu oddechowego. Jest to też okres znacznego wzrostu stężeń pyłu zawieszonego w powietrzu. Często jedynym czynnikiem ryzyka zaostrzeń tej choroby u osób niepalących jest właśnie zanieczyszczenie powietrza.

Astma
Wśród czynników odpowiadających za wzrost częstości występowania astmy najczęściej wymienia się procesy urbanizacji i industrializacji, zmiany klimatyczne, zmianę warunków i stylu życia, poprawę warunków higienicznych oraz zwiększenie emisji zanieczyszczeń powietrza. Zanieczyszczenia powietrza, a zwłaszcza ozon, mogą wywołać lub zaostrzyć symptomy astmy. Alergeny wnikające do układu oddechowego wraz z zanieczyszczeniami powietrza prowadzą do intensywnej stymulacji układu oddechowego i w konsekwencji do atypowej odpowiedzi. Wdychanie pyłów zawieszonych prowadzi do pogorszenia objawów astmy i – zdaniem niektórych specjalistów – także do rozwoju choroby. Średnie skrócenie długości oczekiwanego przeżycia z powodu złej jakości wdychanego powietrza wynosi
aż 8,6 miesiąca. Zanieczyszczenia powietrza mogą uszkadzać zarówno przewodzącą, jak i oddechową część układu oddechowego, natomiast dobowe wahania stężenia zanieczyszczeń powietrza mogą powodować nasilenie lub łagodzenie objawów ze strony układu oddechowego.

Choroby / układ nerwowy
Badania naukowe prowadzone w ciągu ostatniej dekady dostarczają rosnącej liczby dowodów na wybitnie negatywny wpływ zanieczyszczenia powietrza na układ nerwowy człowieka. Problem ten dotyczy całej populacji, a szczególnie jednostek najsłabszych, a więc dzieci i osób starszych. Badania epidemiologiczne wskazują, iż dzieci narażone na wysokie stężenia zanieczyszczeń powietrza, takie jak pył zawieszony, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) czy dwutlenek azotu, wypadają zauważalnie gorzej w testach inteligencji, mają większe problemy z pamięcią, uwagą i koncentracją, a także wyższy poziom niepokoju i częściej wykazują zachowania depresyjne. Z kolei u osób starszych długoletnia zwiększona ekspozycja na pył zawieszony nasila i przyspiesza proces starzenia się układu nerwowego, a w konsekwencji pogłębia upośledzenie zdolności poznawczych i sprawności umysłowej (demencja). Okazuje się, że najdrobniejsze cząstki pyłu zawieszonego (obecne m.in. w spalinach emitowanych przez silniki dieslowskie) przenikają z płuc do krwioobiegu, a następnie do różnych narządów, w tym do mózgu, gdzie ich obecność może prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego oraz do różnorodnych zmian o charakterze degeneracyjnym, w tym zmian podobnych do obserwowanych w chorobie Alzheimera*.

Choroby skóry
Skóra jest narażona na działanie zanieczyszczeń znajdujących się w powietrzu, które są wynikiem niskiej emisji, takich jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), lotne związki organiczne (VOC), dwutlenek węgla CO2, tlenek węgla CO, tlenki azotu NOX, pyły zawieszone (PM), dym papierosowy. Narażenie skóry na działanie zanieczyszczeń powietrza powoduje dezintegrację lipidów naskórka, uszkadzając w ten sposób naturalną barierę ochronną skóry. Uszkodzeniu ulegają także głębiej leżące włókna kolagenowe i elastynowe skóry właściwej, co powoduje przyspieszone starzenie się skóry oraz powstanie głębokich zmarszczek. Układ odpornościowy także nie pozostaje bierny na pochodzące z powietrza zanieczyszczenia; częstsze występowanie stanów zapalnych i alergicznych schorzeń skóry, takich jak atopowe zapalenie skóry, wyprysk, łuszczyca lub trądzik wśród osób żyjących na terenach o wyższym zanieczyszczeniu powietrza wskazuje na duży potencjał immunomodulacyjny zawieszonych w powietrzu substancji.

Nowotwory
Możliwy jest jeszcze gorszy scenariusz – produkty niskiej emisji mogą indukować trwałe zmiany w materiale genetycznym DNA komórek i bezpośrednio indukować procesy kancerogenezy, czyli rozwoju raka!

Źródło: Krajowy Program Ochrony Powietrza do roku 2020

Kolejki oczekujących

  • Poradnia ginekol.-położnicza - II poł. września 2019
  • Poradnia chirurgii ogólnej - I poł. września 2019
  • Poradnia neurologiczna - I poł. października 2019
  • Poradnia otolaryngologiczna - II poł. września 2019
  • Poradnia chirurgii uraz-ortop. - II poł. października 2019
  • Poradnia okulistyczna -  brak miejsc na 2019 r.

TELEFONY

Centrala 71 321 60 03
REJESTRACJA POZ "na Macieja" Ip. 71 322 53 22
REJESTRACJA SPECJALISTYCZNA  IIp. 71 321 02 47
RTG 71 321 02 47
USG ogólne 71 322 53 22
Ginekologia 71 321 60 03 wew. 25
USG ginekologiczne 71 321 60 03 wew. 25
Fizykoterapia 71 321 60 03 wew. 52
Medycyna Pracy  883 497 667
REJESTRACJA POZ "na Borna" 71 328 80 06

Rejestracja na wizyty prywatne

prywatne wizyty 793 729 667 chirurg, dermatolog, endokrynolog, neurolog, otolaryngolog, proktolog, reumatolog

883 497 667 angiolog, internista, pulmonolog

Okulista dziecięcy na Borna 71 328 80 61